
Bron: ESPN
Door Alain van Hilten
De VriendenLoterij Eredivisie beschikt over een overvloed aan unieke verhalen, en elke vrijdag deelt ESPN er één. Deze week richt ik me op Thom van Bergen (22). De spits van FC Groningen registreerde zich op vierjarige leeftijd bij v.v. Gorecht, groeide op met spelers die nog steeds bij hem zijn en transformeerde een voormalig kritiekpunt in een van zijn grootste wapens. Vier mensen die hem van dichtbij hebben gezien opgroeien, delen hun ervaringen over de persoon achter de voetballer.
Gretig, vakkundig en vaardig met de bal, 'een boefje' dat voortdurend op zoek is naar ruimte. Buiten het veld is het juist bescheiden, sociaal en opmerkelijk nuchter. FC Groningen-spits Van Bergen slaagt erin om twee verschillende persoonlijkheden in één persoon te verbergen: 'lekker normaal' aan de andere kant, maar bijzonder op het veld.

De aanvaller die negentig minuten verdedigers opjaagt en volgens zijn vader inmiddels een “beul op het veld” is, staat een dag later onverwachts met een buurjongen op een trapveldje of maakt grappen met zijn jeugdtrainer op de golfbaan. Het is Van Bergen die steeds duidelijker wordt als een van de gezichten van een unieke generatie uit eigen opleiding bij FC Groningen.
Om te achterhalen waar die mix van balvaardigheid, winnaarsmentaliteit en nuchterheid vandaan komt, moeten we meer dan vijftien jaar terug in de tijd reizen. Naar een zaterdagochtend bij ‘De Puppies’ van amateurvereniging v.v. Gorecht, waar het jongste kind op het veld boven het Groningse malieveld zich uitsteekt.
Van Bergen hoeft eigenlijk niet langer naar de bal te kijken. Hij is pas vier jaar oud wanneer hij zich aanmeldt voor het 'Puppievoetbal'. Jurgen Hazewinkel is daar enkele jaren geleden samen met zijn vriend Eelco mee gestart, zodat ook vier- en vijfjarigen alvast kunnen genieten van het voetbal. Drie kwartier in de ochtend van zaterdag. Passen, lopen, dribbelen en fijn door elkaar rennen. Althans, niet voor de jonge Thom. “Er waren jochies die naar de bal keken en hem helemaal onder controle moesten zien te houden”, herinnert Hazewinkel zich. “Thom keek gewoon om zich heen en die bal ging wel mee. Hij kon bij wijze van spreken naar de vogeltjes kijken, naar de lucht kijken, maar die bal bleef aan zijn voet.”

Van Bergen is nog niet veel groter dan de bal. Desondanks ontgroeit hij zijn leeftijdsgenoten zo snel dat Gorecht hem al op zijn zesde tussen oudere kinderen plaatst. Kort daarna begint hij te spelen in de F1. “Daar speelde hij samen met een vriend, Lucas. “Ze waren zeker de twee beste”, zegt Hazewinkel, die direct het onderscheid tussen de twee beschrijft. "Toen merkte je ook al die energie." Lucas had ook andere taken, terwijl Thom dag en nacht alleen met de bal bezig was.
Vriendengroep
Via de E1 en D1 van Gorecht komt Van Bergen bij de voetbalschool en vriendengroep van FC Groningen terecht. Want wie de laatste seizoenen naar FC Groningen kijkt, ziet rondom Van Bergen nog altijd gezichten met wie hij van kleins af aan op het veld stond. David van der Werff, Jorg Schreuders en Wouter Prins kent hij al uit zijn eerste jaren van de opleiding. Door de verschillende leeftijdscategorieën kruist Van Bergen vervolgens voortdurend de paden van Tika de Jonge, Thijmen Blokzijl en Luciano Valente.
Vader Jan van Bergen zag niet alleen zijn zoon, maar een hele vriendengroep opgroeien. Ook de ouders trekken jarenlang met elkaar op. “Met een hapje en een drankje, met elkaar langs de lijn. Het was altijd heel gezellig.” De kinderen reizen ondertussen met Groningen naar jeugdtoernooien in onder meer Zweden en Qatar. “We zijn daar met al die ouders bij geweest”, vertelt de vaders des huizes. “Die toernooien hebben ze gewonnen en ze kwamen met twee grote bekers terug.” Vader van Bergen verbolgt met “Het is hartstikke mooi dat die vriendschappen zijn blijven bestaan. Ze zijn nog steeds bij elkaar en hebben vanuit de opleiding ontzettend veel meegemaakt.”

Thoms oom Johan van der Veen volgt zijn neefje ondertussen vanaf het eerste uur. Oom Johan verhuist weliswaar naar Noordwijk, maar blijft Groningen-fan in hart en nieren. Zelf is hij vader van twee dochters, dus wanneer het zoontje van zijn zus in de jeugdopleiding van ‘zijn club’ belandt, stelt hij alles in het werk om zoveel mogelijk langs de lijn te staan. Op een jeugdtoernooi ontstaat voor het eerst de hoop dat de trotse oom zijn neefje in de toekomst wellicht vanaf de grasgroene tribunes van de Euroborg kan zien schitteren. “Toen gaf hij al bepaalde balletjes, steekballetjes en loopjes die ik niemand had zien geven”, zegt Van der Veen. “Dus ik dacht: dit is wel een bovengemiddeld talent. Omdat hij dingen gewoon echt al goed zag.”
Toch is talent niet voldoende, vooral niet bij de jonge Van Bergen. Oud FC Groningen speler en jeugdtrainer Paul Matthijs zal de vijftienjarige versie van Van Bergen in de Groningen-jeugd coachen. De ex-middenvelder van AZ en FC Groningen beschouwt een spits met een gevoel voor de goal, maar ook een jonge speler die nog moet ontdekken wat er allemaal bij een professioneel voetballer hoort. “Op het gebied van voetbal zag ik veel potentieel in hem,” vertelt Matthijs. “Maar ik streefde ernaar hem als voetballer te ontwikkelen. “Alle randzaken moest hij zelf zorgvuldig gaan organiseren.”
De zomer die volgt, keert Van Bergen niet fit genoeg terug van zijn vakantie. Matthijs benadrukt dat hij niet dik is, maar ook niet goed afgetraind, wat normaal is voor een speler in een professionele opleiding. De boodschap is helder: er moet een verandering plaatsvinden, anders zal Thom het jaar daarop weer bij de amateurs van Gorecht spelen. “Dat is voor mij het mooiste aan Thom. “Dat hij die knop meteen heeft omgezet en vol enthousiasme aan de slag is gegaan,” onderstreept Matthijs.

Achteraf is er een interessante paradox aanwezig. Het fysieke aspect waar Van Bergen toen op wordt aangesproken, is tegenwoordig zijn ultieme wapen. Hyperbolen zoals ‘datamonster’, ‘hardloper’ of ‘pressingsbeest’ worden bijna altijd - en terecht - ingezet om de aanvaller uit Groningen te karakteriseren. “Bij het tweede en het eerste toernooi werd hij geleidelijk steeds fitter,” constateert Matthijs. Bij de eerste ontmoeting viel hij op door zijn intensiteit. Hij doet dat nu samen met zijn voetbalactiviteiten. “Dat is een fantastische mix.”
Vader Jan herkent zich in de wake-up call van Matthijs en wijst op het aantal fysieke werkzaamheden dat al in de jeugdopleiding van een club zoals Groningen aanwezig is. “Die jongen heeft op een dag zomaar dertig kilometer extra gefietst,” legt de trotse vader uit. “Daarnaast moest hij ook tegen de wind in fietsen, huiswerk doen, eten en tijd voor zichzelf proberen te vinden. "Dan denk je misschien: petje af."
Wie Van Bergen tegenwoordig verdedigers ziet opjagen, krijgt al snel de indruk dat hij iemand is bij wie de motor nooit uitgaat. Buiten het veld klinkt er een mildere klank uit zijn omgeving. “Het is een vriendelijke en behulpzame jongen die op een normale manier in het leven verkeert,” aldus Matthijs. Maar? "Hij is ook een beetje een crimineel." “Hij is inderdaad een winnaar.”
Matthijs ervaart dit laatste de laatste tijd op een ander grasveld. Van Bergen speelt regelmatig golf met zijn teamgenoot en jeugdvriend Blokzijl, en recentelijk heeft hun voormalige jeugdtrainer zich aangesloten voor een wedstrijd van twee tegen twee. Een ontspannen rondje blijkt ook simpelweg een wedstrijd te zijn. “Het is duidelijk dat hij er echt van geniet,” lacht de voormalige jeugdtrainer van FC Groningen. “Als hij een keer een goede bal slaat, heeft hij gelijk een opmerking richting Thijmen.”
Die mentaliteit van winnaars wordt gekenmerkt door een unieke bescheidenheid. Oom Johan merkte dat al jaren geleden in Noordwijk op. Bij familieverjaardagen wordt er op een klein hockeyveldje om de hoek gespeeld. Van Bergen is inmiddels actief bij FC Groningen en presteert uiteraard aanzienlijk beter dan de andere spelers op het veldje. Toch hoeft niemand dat te begrijpen.

Van der Veen vertelt verder “Thom speelde natuurlijk al bij een profclub. En dan is het niet zo dat je daar op een of andere manier iets van liet blijken naar die jongens. Hij wilde zich niet helemaal laten zien als de speler die al bij FC Groningen zat. Hij liet juist die andere jongens beter voetballen. Daaruit blijkt dat het ook een hele sociale, leuke gast is, die niet per se zelf op de voorgrond hoeft.”
Er is veel niet veranderd. Vader Jan zegt dat zijn zoon momenteel nog steeds samen met - ‘het vrij talentvolle’ - buurjongen Jochem op het veldje bij zijn oude basisschool voetbalt. Hij is ook zijn jeugdliefde Gorecht niet vergeten. “Wanneer we een activiteit met kinderen hebben en hij enige tijd heeft, komt hij simpelweg onaangekondigd langs,” voegt voormalig Gorecht-trainer Hazewinkel eraan toe.
Waar het profbestaan zijn karakter niet aantast, is de voetballer Van Bergen in de jaren wel degelijk veranderd. “In de jeugd stond hij vooral altijd op de goede plaats”, zegt jeugdtrainer Matthijs. “Een neusje voor de goal.” Inmiddels zakt hij uit de spits, combineert hij tussen de linies en duikt hij vervolgens opnieuw voor de goal op. “Aan de bal heeft hij zich nu ook zo goed ontwikkeld”, ziet Matthijs. “Nu zie je dat hij zich vanuit de spits laat uitzakken naar het midden. Dat hij voetballend ook prima tot zijn recht komt.”
Voor Hazewinkel is er nog steeds iets van die vierjarige leerling aanwezig. De korte dribbel waarmee Van Bergen tegenwoordig een verdediger zoekt in de VriendenLoterij Eredivisie, was hij twintig jaar geleden al op zaterdagochtend te zien bij Gorecht. Zijn oom herkent eveneens zaken uit het verleden in de inmiddels 22-jarige Groninger. Van der Veen erkent echter dat hij zelfs niet had kunnen voorspellen hoe ver zijn neefje zou reiken. “Het was niet noodzakelijk dat ik het niveau dat hij nu aantikt, verwachtte. Ik had wel gedacht dat hij een talentvolle voetballer zou kunnen zijn. Toch is het niet mogelijk dat hij boven het gemiddelde in de Eredivisie presteert. "Dat is zijn unieke kwaliteit, zijn sterke wil en motivatie."
In het promotiejaar van FC Groningen komt voor vader Jan veel van die'sterke wil en motivatie' van zijn zoon samen. Jan gaat bijna nooit naar uitwedstrijden, maar op 3 mei 2024 maakt hij een uitzondering voor de Telstar-uit.
“Dit is de enige gelegenheid waarop ik een uitwedstrijd heb meegemaakt. Thom scoort in blessuretijd zo'n doelpunt met zijn hoofd (de 1-1, red.). "Dan gebeurt er van alles met je."
Een week later stijgt FC Groningen weer naar het hoogste niveau en transformeert de stad in een groot groen-wit feest. “Die twaalfde, dertiende man, al die mensen die deel uitmaken van de corteo... Dat was een enorm feest. "Daar hebben we met z'n allen ontzettend van genoten."
Sindsdien verloopt alles snel. Van Bergen groeit verder in de Eredivisie en heeft al twee jaar het shirt van Jong Oranje aangetrokken. Hierdoor ontstaat de onvermijdelijke vraag waar zijn plafond zich bevindt. Zijn vader is inmiddels bereid om een voorspelling te doen. "Als hij op deze manier doorgaat, moet hij de top-3 van Nederland kunnen bereiken." “En wellicht ook daarbuiten.” Vader Jan is zich ervan bewust dat vaderlijke trots een rol speelt en heeft doorgaans de voorkeur om een slag om de arm te houden. "Hoewel ik dat nooit te veel wil uitspreken, moet je ook toegeven dat het er wel in zit." Als hij zo doorgaat, zal hij nog meer doelpunten maken en nog meer assists geven... “Ze beschouwen hem al als een ‘beul op het veld’.”
Een beul die volgens iedereen die hem van dichtbij kent buiten het veld opvallend weinig veranderd is, lees: niet. Hazewinkel noemt zichzelf met enige bescheidenheid de eerste trainer, zeker niet de belangrijkste. De trainers van Groningen, onder wie Matthijs, maken volgens hem uiteindelijk de profvoetballer Van Bergen.
Toch is het moeilijk een mooier beginpunt van diens verhaal te bedenken dan dat zaterdagse ‘Puppievoetbal’ bij Gorecht. Een vierjarig jongetje, een bal aan zijn voet en zijn hoofd al omhoog. Inmiddels kijken duizenden mensen naar hem. Zelf kijkt Van Bergen volgens zijn vader nog altijd volledig als zichzelf naar de wereld in.
“Op het veld is hij eigenlijk een beul”, zegt vader Jan. “Maar thuis is hij gewoon Thom. Een rustige lieve jongen.”
© Fan van F.C. Groningen 2026
| links